De impact van het verlies van een ouder in je kinderjaren kan lang effect hebben op je eigen ontwikkeling. Buiten dat er een deel veiligheid en basisbehoefte wegvalt kan het ook invloed hebben op het familiesysteem. Iedere nabestaande rouwt op zijn of haar eigen manier. Plekken in het systeem kunnen worden overgenomen waardoor er disbalans ontstaat. Denk bijvoorbeeld aan het overlijden van een vader waarbij één van de zonen de “rol” van vader op zich neemt. Of een dochter die de “rol” van moeder overneemt. Meerdere verschuivingen zijn mogelijk. Het systeem is dan van slag.
Verwerking
Het verwerken van het verdriet gaat niet bij iedereen op dezelfde manier en op hetzelfde tijdstip. Soms kan er ook (even) geen ruimte zijn om elkaars proces te zien, te herkennen of op te vangen. De kans is aanwezig dat ieder zijn eigen overlevingsmechanismes ontwikkelt en als je elkaar daarin niet ziet of niet herkent is scheefgroei niet ondenkbaar. En kunnen grote invloed hebben op je leven als er te weinig aandacht is geweest voor het verdriet, als er verschuivingen plaatsvinden, als het rouwen in een soort doosje ver weg is gestopt.
Overlevingsstrategieën
Deze kunnen zich heel verschillend uiten. Het terugtrekken, het overschreeuwen, humor bij alles inzetten, in de alertstand blijven, emoties die zich vastzetten in je lijf, sensitiviteit die zich sterk ontwikkelt, blokkeren, boosheid….. In mijn jarenlange ervaring in het onderwijs heb ik deze strategieën ook veel gezien bij kinderen. Belangrijk is om te herkennen en vooral te erkennen dat onder die strategieën vaak een groot verdriet zit wat zich uit in bepaald gedrag. Veiligheid creëren, gezien worden en niet afgewezen worden op je gedrag is zo belangrijk voor een gezonde persoonlijke ontwikkeling. Soms loopt dit helaas nog lang door in je volwassenheid en heb je niet altijd in de gaten dat hetgeen gebeurt in je leven ( denk bijvoorbeeld aan terugkerende patronen, burnout, wisselende emoties, gevoelens van onveiligheid…….) te herleiden kunnen zijn naar een eerdere verliesgebeurtenis in je leven. Dan spreken we over verlaat verlies en heeft dat deel aandacht nodig. Moet je dan alles weer oprakelen? Nee, dat is niet altijd nodig. Belangrijk is om bij jezelf te leren herkennen welke strategieën jij jezelf hebt aangeleerd om het hanteerbaar te maken of te houden. Sommige hebben je  kwaliteiten versterkt of helpen ontwikkelen en anderen beperken je nu nog en verdienen aandacht om het daarna los te kunnen laten.
Verlate rouw
Bestaat zoiets als verlate rouw? Zeker is mijn mening! Iets wat te weinig aandacht heeft gehad zal zich altijd weer opnieuw laten zien. Net zolang tot dat het herkent en erkent is, dan geeft het ruimte in je lijf en in je hoofd. Vaak komt dit bij een groeispurt weer naar boven alleen op een steeds diepere en helende laag. In je lijf liggen de herinneringen opgeslagen en emoties zijn daar ook letterlijk voelbaar. Daar ligt onbewuste informatie, die je hoofd niet kan bedenken of ophalen. Vandaar dat mijn motto bij natuurcoaching ook is “uit je hoofd in je lijf”.